Efektywność przetargów medycznych a wymóg roku produkcji

W ostatnich tygodniach opublikowana została odpowiedź Ministerstwa Zdrowia na interpelację nr 14614 dotyczącą stosowanego przez niektóre szpitale publiczne wymogu, aby wyrób medyczny był wyprodukowany w roku realizacji zamówienia.

Od lat branża wyrobów medycznych wskazuje, że tego rodzaju zapis jest nieuzasadniony technicznie, prawnie i logistycznie, a przede wszystkim - ogranicza konkurencję i może prowadzić do zawyżania cen ofert.

Co wynika z odpowiedzi Ministerstwa Zdrowia?

Ministerstwo nie zajęło jednoznacznego stanowiska zakazującego takich praktyk, ale wskazało kilka istotnych kwestii:

• Nie da się z góry ocenić, czy wymóg dotyczący roku produkcji jest niezgodny z prawem.

• Każdy przypadek należy badać indywidualnie – w oparciu o zasadę proporcjonalności, efektywności i rzeczywiste potrzeby zamawiającego.

• Kluczowym narzędziem weryfikacji pozostają środki ochrony prawnej: odwołanie do KIO oraz skarga do Sądu Zamówień Publicznych.

• Ministerstwo Zdrowia nie monitoruje i nie planuje monitorować praktyk ustalania zapisów SWZ w szpitalach.

Oznacza to, że choć takie wymagania nie zostały formalnie zakazane, muszą być obiektywnie uzasadnione. W praktyce w większości postępowań takie uzasadnienie może być trudne do wykazania.

Dlaczego rok produkcji nie powinien być kryterium?

Z perspektywy rynku wyrobów medycznych wymóg „roku bieżącego” jako warunku dopuszczenia do postępowania budzi poważne wątpliwości.

• Urządzenia fabrycznie nowe nie tracą wartości użytkowej wyłącznie z powodu daty produkcji, jeśli są nieużywane i objęte pełną gwarancją producenta.

• Taka praktyka może generować niepotrzebne koszty produkcji i logistyki, wymuszając sztuczne dostosowanie cykli dostaw.

• Może prowadzić do ograniczenia konkurencji i podwyższania cen ofert, eliminując część podmiotów z rynku.

• Jest wątpliwa z punktu widzenia zasady efektywności i racjonalności wydatków publicznych, która powinna być jednym z fundamentów zamówień publicznych.

W kontekście obowiązujących przepisów Pzp, kluczowe znaczenie powinny mieć: jakość, bezpieczeństwo, parametry techniczne, serwis oraz wiarygodna gwarancja producenta – a nie sama data produkcji.

To dobry moment, aby podkreślić, że w zamówieniach publicznych liczy się realna wartość, bezpieczeństwo i efektywność zakupu.
Rok produkcji – sam w sobie – nie powinien przesądzać o dopuszczeniu wyrobu medycznego do postępowania.

Pełna treść interpelacji i odpowiedzi Ministerstwa Zdrowia:
Interpelacja nr 14614 – Sejm Rzeczypospolitej Polskiej https://tinyurl.com/yprty5cp